Woord van de Week

Treurige taaltips

“Waarom zijn toffe taaltips beter dan goede taaltips?” Met die vraag trapt tekstschrijver Romy af in haar korte, krachtige bericht over alliteratie (herhaling van de beginletter in opeenvolgende woorden). Al allitererend zou je ook kunnen denken aan treffende, tropische, twangende, typische, tintelende of treurige taaltips. Het is maar net wat je over de samenstelling wilt zeggen.

Natuurlijk is het voor de hand liggend om voor ‘toffe taaltips’ te kiezen als je goede taaltips slechts beter wilt laten klinken. Dat bekt lekker en leidt niet af van de inhoud. Tintelende taaltips klinkt mede door de herhaling van de ‘l’ ook niet slecht, maar dat zegt meteen weer iets heel anders. Leuk als dat de bedoeling is en anders vooral wat onhandig.

Wat zegt dat dan?

Letters lukraak herhalen is af te raden als je een boodschap goed wilt overbrengen, maar bewust beredeneerd kan herhaling juist voor een extra laag zorgen. Wat je zegt beklijft dan niet alleen beter door de alliteratie an sich, maar ook door wat die oproept.

Treffende taaltips beloven volgens mij to the point informatie, praktische tips die direct toepasbaar zijn. Heb je dezelfde verwachting van twangende taaltips? Ik denk dat die tips je aan het denken zouden zetten, als inspirerende ideeën om je teksten net een beetje spannender te maken. Ook boeiend, maar niet hetzelfde. En hoe denk je over typische taaltips?

Treurige taaltips

De reactie die een term als treurige taaltips bij je losmaakt is wellicht nog interessanter. Ik merk bijvoorbeeld dat ik me afvraag wat de treurigheid veroorzaakt. Zijn de tips treurig, gaat het om tips in treurig taalgebruik of betreft het tips met betrekking tot treurige taal?

treurig bijvoeglijk naamwoord 1 verdrietig, droevig, bedroefd 2 van droefheid blijk gevend (een ~ gezicht zetten) 3 uit droefheid voortkomend of ervan vervuld (~e gedachten) 4 droefheid veroorzakend (een ~ ongeval) 5 hard, bitter, meelijwekkend (een ~ einde) 6 verontwaardiging wekkend, erbarmelijk slecht (het ziet er ~ voor ons uit, zijn prestaties zijn ~)

Samenstelling

We hoeven niet te zoeken naar het antwoord, dat vind ik zo mooi aan taal. De spatie verklapt namelijk al waar het verdriet schuilt. Er is een verschil tussen treurigetaaltips en treurige taaltips. In de drieledige samenstelling treurigetaaltips vertelt het bijvoeglijk naamwoord treurige ons dat de taal niet al te vrolijk is. Er worden dus tips gegeven over treurige taal of treurig taalgebruik.

Wat zegt het bijvoeglijk naamwoord treurige over de samenstelling taaltips? Decoratieve afbeelding.
Afbeelding van Enrique Meseguer via Pixabay

Los van elkaar geschreven zegt treurige iets over de samenstelling taaltips. De tips die worden gegeven zijn verdrietig van aard en gaan over taal. Adviezen over sporten zouden net zo bedroefd zijn als ze de woordgroep treurige trainingstips als titel zouden dragen. Let wel: de training zelf kan dan nog gerust opbeurend zijn. Datzelfde geldt gelukkig voor de taal waarover de treurige taaltips gegeven worden, die is ook niet per se gedoemd tot tranen.

Ongetwijfeld zijn treurige taaltips inhoudelijk minstens net zo interessant. Zulk soort emotioneel geladen adviezen kunnen haast niet anders dan je kijk op taal verbreden, zelfs als je alle regels al kent. Voor de schrijver van treurige taaltips moet het al helemaal een feest zijn. Want, hoe tof is het om zoiets zinnigs als een taaladvies aan te kleden met een lading als deze? Dat is het pepertje in pure chocolade en de kast naar een andere wereld op een verlaten zolder.

De truc

Een spatie maakt het verschil bij woordgroepen en samenstellingen. Het kan de lading ervan maken of breken. Spaties beïnvloeden op die manier tussen de regels door ons gevoelsleven, ze bespelen de connotatie van de gebruikte woorden. Als schrijver kan het leuk zijn om daarmee te spelen. Zolang je bewust kiest en doseert is het net als de alliteratie een gemakkelijke manier om lezers te prikkelen.

2 Reacties

  1. 😁 hier heb ik wel even van genoten. Ontzettend leuk!

    Antwoord
    • Tof, Daenelia! Wat voor taaltips zou jij het liefst lezen?

      Antwoord

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Heb je een goed verhaal, maar mis je de juiste woorden?
Ik help je graag op weg in een gratis en vrijblijvend adviesgesprek.

Jouw verhaal verdient de juiste woorden, een heldere stem die jouw publiek bereikt én inspireert. Luverei helpt jou die stem te vinden met schrijf- en redigeerwerk. Door aandachtig te luisteren, met zorg te verwoorden en vol passie te boeien. Geef jouw verhaal de woorden die het verdient. Laat van je horen!

Contact

E-mail sara@luverei.nl
Telefoon 06 20996290

KvK 71507671
Btw-id NL002281312B61