Woord van de Week

Was getekend

Heb jij dat nou ook? Dat er bij de meest normale dingen soms van die abnormale vragen in je opkomen. Ik hoop dat je ‘ja’ zegt, dan ben ik niet zo alleen in mijn hak-op-de-tak mijmeringen.

was de 1 niet algemeen groei, wasdom 2 wijze waarop iets gegroeid is (met name mineralen) 3 aanzwelling, stijging van de waterstand 4 het wassen 5 linnengoed e.d. dat gewassen is of dient te worden 6 de, het, -sen natuurstoffen zoals bijenwas, in samenstelling op elkaar gelijkend / op bepaalde wijze geprepareerd boenmiddel

Het was weer zover

Toen straks merkte ik weer eens zo’n vraag op. Dit keer tijdens het doen van de was. Wat mijn vraag was? Nou, daar heb je het al: wanneer is was was? Wat is (of was) de overeenkomst tussen die twee?

Wat suf

Bijna niets klinkt duffer dan tien keer achter elkaar ‘was’ zeggen. Toch laat de gedachte me niet direct los. Wat maakt dat wat ik ooit geweest ben dezelfde naam draagt als kleding, beddengoed en keukendoeken die vuil de trommel ingaan en er schoon weer uit komen?

En over wasgoed gesproken, waarom noemen we kleding geen kleding meer als het gaat over de mate waarin die fris of juist vies is? Ik heb nog nooit iemand horen zeggen: “Vandaag doe ik mijn nieuwste was aan!”

Was was was niet

Poeh en laten we was als stam van het werkwoord ‘wassen’ voor het gemak vooral even buiten beschouwing laten. Het wordt er niet simpeler op. Maar, iedere wasbeurt wordt leuker van een goede oplossing en die is er nu vast ook.

En waar beter naar een oplossing te zoeken dan in het woordenboek? Ik heb hem er al bij gepakt. Nou, als je het daarnet verwarrend vond, dan kun je de opheldering nu wel op het (al dan niet propere) hemd over je buik schrijven.

Was in de machine.

Helderder

Er zijn namelijk nog meer betekenwassen. Herstel, betekenissen. Om te beginnen is er die zonder meervoudsvorm, als niet algemene term voor groei, wasdom. Diezelfde term benoemt de wijze waarop met name mineralen gegroeid zijn en bovendien beschrijft het de stijging van de waterstand.

De tweede vorm kent als meervoudsvorm wassen en slaat op boenwas en natuurstoffen met een samenstelling zoals die van bijenwas. Ten slotte is er dan nog de stapel van (niet) proper linnengoed en dergelijken en het schoonmaken daarvan.

Meneer van Dale wacht op antwoord

De Dikke Van Dale bevestigt de relevantie van mijn huis-tuin-en-keukenkwestie, maar lost hem niet op. Ook niet als ik zijn definities van het woord ‘zijn’ raadpleeg. Op naar het etymologisch woordenboek.

Etymologie

was [bijenwas] oudnl. wahs 901-1000, middelnl. was oudsaksisch, oudhd. wahs, oudfries wax, oudeng. weax, oudnoors vax, litouws vaškas, oudkerkslavisch voskŭ; vermoedelijk verwant met weven, mogelijk echter met wassen [groeien]. De uitdrukking hij zit goed in de slappe ~ [hij heeft veel geld] komt eigenlijk van soldaten, daar zij slappe boenwas gebruikten om leer glimmend te maken. Overdrachtelijk werd de betekenis ‘er warm bij zitten’.

Wat daar staat is interessant. Was zou een verbastering kunnen zijn van wassen en op die manier van weven of groeien. Het gaat daarbij om de tweede definitie, de bijenwas zeg maar. Toch begin ik nu langzamerhand een verband te zien.

Of dat verband stand houdt na nader onderzoek dat valt nog te bezien, maar de link tussen weven en kleding, linnengoed en dat soort zaken is gauw gelegd.

Het is me wat

Groei dekt de rest van de lading. Zonder een verschil tussen wat is en wat was zou groei namelijk niet te duiden zijn. Ik ga niet prat op deze uitleg, maar durf mijn huishoudelijke taak nu wel af te ronden zonder al te veel verder peinzen. En dat is ook wat waard.

Was getekend, Sara.

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Heb je een goed verhaal, maar mis je de juiste woorden?
Ik help je graag op weg in een gratis en vrijblijvend adviesgesprek.

Jouw verhaal verdient de juiste woorden, een heldere stem die jouw publiek bereikt én inspireert. Luverei helpt jou die stem te vinden met schrijf- en redigeerwerk. Door aandachtig te luisteren, met zorg te verwoorden en vol passie te boeien. Geef jouw verhaal de woorden die het verdient. Laat van je horen!

Contact

E-mail sara@luverei.nl
Telefoon 06 20996290

KvK 71507671
Btw-id NL002281312B61